۷.سطح بندی خدمات :

چیدمان خاص واحدهای تامین کننده خدمات و مراقبت های سلامت برای آنکه دسترسی مردم به مجموعه ی خدمات تا جایی که ممکن است سهل و سریع ، عادلانه ،با کمترین هزینه و با بیشترین کیفیت باشد.

سطح یک :شامل پایگاه پزشک خانواده (مطب تطابق یافته پزشک عمومی از نظر استاندارد فضا و نیروی انسانی ،محتوای خدمت  تجهیزات ساعات کار و...) مرکز بهداشتی و درمانی مجری برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع (محل استقرار پزشک خانواده مسئول و قسمت بهداشت عمومی تیم سلامت مثل کاردان/کارشناس بهداشت محیط ،مبارزه با بیماریها و... و پایگاه پزشک خانواده ضمیمه بوده )که بطور معمول در جایی نزدیک به محل زندگی مردم (جمعیت تحت پوشش )قرار دارد ،و در آن نخستین تماس فرد با نظام سلامت از طریق پزشک خانواده یا تیم سلامت اتفاق می افتد.

خدمات ارتقای سلامت ، پیشگیری و درمان اولیه های اولیه ،ثبت اطلاعات در پرونده سلامت و ارجاع و پیگیری بیمار ،اجرای برنامه های آموزشی جهت ارتقای سلامت عمومی عمده ی خدمات این سطح را تشکیل می دهد که در چارچوب خدمت های واحد پزشکی خانواده اقدامات پیشگیرانه ،ارائه در مانهای اولیه ،تجویز دارو ،درخواست انجام خدمات پاراکلینک ،درخواست مشاوره ،ارجاع بیماران و پیگیری بیماران ارجاعی و هم چنین ثبت و ضبط اطلاعات بیماران در پرونده الکترونیک سلامت آنها می باشد که در چار چوب خدمات تیم سلامت و پزشک خانواده شکل می گیرد.

هر پزشک خانواده جمعیتی مشخص را (که نمی بایست از حدی معین تجاوز کند )در پوشش خود دارد.جمعیت تحت پوشش هر پزشک بایستی حداقل 500 نفر باشد.تقریبا به ازای هر 10000 نفر جمعیت تحت پوشش یک مرکز مجری برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع که فضای فیزیکی آن می تواند متعلق به وزارت بهداشت و یا ارگانها و سازمانهای بیمه و بخش خصوصی باشد ،وجود خواهد داشت که یک یا چند پزشک به همراه تعدادی از اعضای تیم سلامت در مرکز بهداشتی درمانی منطقه مستقر می گردند.

در دستورالعمل حداقل افرادی که باید همراه پزشک خانواده کار کنند یک نفر ماما / پرستار به ارائه خدمت خواهند پرداخت و پزشکانی که از بخش خصوصی وارد برنامه پزشک خانواده شده اند در همان محل مطب خود که به پایگاه مجری برنامه پزشک خانوده و نظام ارجاع تغییرنام خواهد داد به ارائه خدمت به جمعیت تحت پوشش خواهند پرداخت.

سطح دو :واحدی تخصصی در نظام سلامت که خدمات در مانی و توانبخشی تخصصی سرپایی یا بستری را در اختیار ارجاع شدگان از سطح یک قرار می دهد و سپس پزشک خانواده ی ارجاع کننده را از نتیجه کار خویش مطلع می سازد. خدمات تخصصی سرپایی ،خدمات بستری ،تجویز دارو و دیگر محصولات پزشکی و درخواست انجام خدمات پاراکلینیک از فعالیتهای این سطح است.

سطح سه : شامل خدمات درمانی و توانبخشی فوق تخصصی سرپایی یا بستری ،تامین دارو و دیگر اقلام پزشکی و خدمات پاراکلینیک می باشد. بازخورد خدمات این سطح در اختیار سطح ارجاع کننده و پزشک خانواده وی قرار می گیرد.

8- خدمات سلامتی اورژانس:

معاونتهای درمان دانشگاه/ شبکه موظف هستند دسترسی به خدمات اورژانس (اعم از پیش بیمارستانی و... )را در تمام ساعات شبانه روز برابر نظام سطح بندی برای کلیه ساکنین هر شهرستان تامین نمایند.

وضعیت اورژانس :دارای دو تعریف عمومی و بالینی می باشد.

تعریف بالینی بیمار اورژانسی :

به بیماری گفته می شود که بدون فوت وقت و در حداقل زمان ممکن نسبت به ارائه خدمات تشخیصی درمانی برای او اقدام نمود و برای بیمار اورژانسی سرعت عمل و زمان در ارائه خدمات درمانی نقشی اساسی دارد (نظیر زایمان ،MI، ضربه مغزی ،شکستیگی های باز ،مسمومیت و... )

تعریف عمومی بیمار اورژانسی :

هر وضعیتی که باعث شود تا بیمار شخصا و یا توسط افراد دیگر به بخش اورژانس مراجعه نماید. بنابراین تعریف وضعیت اورژانس با تصور شخص بیمار یا همراهان او قابل تعریف بوده و باید هر بیمار مراجعه کننده پذیرش و تحت مراقبتهای اولیه قرار گیرد.

بیمار الکتیو :بیماری که فوریت زمانی برای دریافت خدمات تشخیصی ،درمانی و توانبخشی ندارد و می تواند جهت دریافت خدمات سلامت بر اساس نوبت مراجعه نمایند.

کلیه افراد در صورتی که احساس کنند وضعیت اورژانس دارند می توانند به پزشک خانواده خود و یا بدون رعایت نظام ارجاع به مراکز اورژانس مراجعه و این مراکز باید آنان را بپذیرند.بدین ترتیب فوریتها از قاعده الزام مستثنی هستند و مراجعه مستقیم افراد دچار فوریت به واحد های اورژانس یا بیمارستانها مانعی ندارد.

خدمات اورژانس 115 کلا رایگان بوده لیکن هزینه خدمات اورژانس بیمارستانی بصورت فی فور سرویس پرداخت می گردد. وسهم بیمه ها در پرداخت این هزینه ها در موارد تحت نظر 90% و بستری در بیمارستان 95% و مراجعات غیر ضروری به اورژآنس 70% تعرفه بخش دولتی خواهد بود.

اما در صورتیکه فرد مراجعه کننده به اورژانس نیازمند خدمات اورژانس نباشد حداقل اقدامات تشخیصی و حداقل اقدامات درمانی برای او انجام می شود در این موارد 70% از هزینه دارو و سایر اقدامات تشخیصی و درمانی بجز( ویزیت ) از طریق بیمه پرداخت خواهد شد و به پزشک خانواده خودش هدایت می شود.   

 

9- ارائه خدمات پزشکی عمومی در روزهای تعطیل و ساعات غیر اداری :

مشاوره (تلفنی ):

پزشک خانواده موظف است در تمام ساعت شبانه روز ( بجز ساعات 10 شب تا 7 صبح که با درخواست ستاد استانی و تائید ستاد کشوری قابل تغییر است )یا در اختیار گذاردن تلفن ثابت و همراه خود به کلیه تماس های تلفنی افراد تحت پوشش پاسخ داده و نسبت به ارائه مشاوره و راهنمایی لازم اقدام نماید.

برای ارائه خدمت در روزهای تعطیل ساعات غیر فعال برنامه پزشک خانواده درمانگاه های فعلی حسب نیاز و آمادگی به عنوان مرکز یا پایگاه ها مجری برنامه خدمت خواهند کرد در اینصورت در این ساعات تابع مقررات پزشک خانواده هستند.

به ازاء هر 30 هزار نفر جمعیت این مراکز با حضور حداقل یک پزشک و دو پرستار/بهیار در درمانگاههای فوق ارائه خدمت خواهند کرد برابر نظرستاد شهرستان

انتخاب پزشکان شاغل در این مراکز با تائید ستاد شهرستان خواهد بود و ترجیحا این گروه از پزشکان نباید پزشک خانواده باشند ولی باید اصول معاینه و تشخیص و تجویز را رعایت کنند.این مراکز باید دارای حداقل امکانت در مانگاه اورژانس را داشته باشند. درمان در این مراکز حداکثر برای 48 ساعت ، و بقیه درمان به عهده پزشک خانواده فرد می باشد.