رابطین سلامت ادارات استان آذربایجان شرقی

امروزه چاقي واضافه وزن يکي از مشکلات عمده تغذيه اي در جهان بشمار مي رود و درحدود يک ميليارد نفر از مردم جهان  دچار اضافه وزن و چاقي هستند. درکشور ما نيز  درصد قابل توجهي از زنان ومردان  بزرگسال دچار چاقي و اضافه وزن هستند و به اين دليل در معرض خطر ابتلا به بيماري هاي مزمن از جمله بيماري هاي قلبي وعروقي، ديابت، سرطان افزايش فشار خون  و افزايش کلسترول هستند.  بيماري هاي مزمن در سالهاي اخير در کشور روند روبه گسترش وهشدار دهنده ايي را طي کرده است. يکي از دلايل عمده  آن الگوي مصرف غذاو نوع میان وعده ها است.

نحوه تغذيه درمحيط کار مي تواند در ایجاد یا افزایش استرس  کاركنان هم اثر داشته باشد. استرس  همراه با تغذيه نامناسب وبي تحرکي زمينه را براي ابتلا به بيماري هاي مزمن فراهم مي کند. مشارکت فعال کارکنان برای ارتقاء سلامت خود و محیط کارشان در ایجاد پیشرفت وضعیت سلامت محیط کار و سلامت کارمندان بسیار موثر خواهد بود.

از طرف ديگر با توجه به محدوديت فعاليت كاركنان در طول مدت طولاني حضور در محل كار به علت پشت ميز نشيني و عدم تحرك كافي كه لازمه شيوه زندگي سالم مي باشد سلامت كاركنان در معرض خطر قرار دارد. لذا اجراي مداخلات بهبود كيفيت مانند ارائه غذا و ميان وعده سالم و تشويق كاركنان به فعاليت بدني منظم در مكانهاي پيش بيني شده و مناسب در محيطهاي كاري از وظايف يك مدير دورانديش و حامي سلامت كاركنان است.

بهترین موادی که به عنوان میان وعده بسته فصل قابل استفاده در محيط هاي كار مي باشند عبارتند از:

• انواع میوه فصل مانند: سیب، موز، نارنگی، انواع مرکبات، انگور، زردالو و ...
• انواع سبزی ها مانند: خیار، هویج، گوجه فرنگی و ...
• خشکبار بهداشتی خانگي و يا تهيه شده از فروشگگاهها با بسته بندی مناسب و بهداشتی مانند انواع میوه های خشک، برگه ها، خرما، کشمش و نخودچی، آجیل سویا و ...
• انواع مغزها: پسته، بادام، گردو ...
• ماست، شير یا نوشیدنی هایی همچون دوغ کم نمک بدون گاز، کفیر، شیرسویا، آب معدنی و ...

برخي دستورات جهت اصلاح الگوي مصرف در دستورالعمل كنترل سلامت غذا و تعادل تركيب غذايي در واحدهاي غذا خوري كه توسط وزارت بهداشت به دستگاههاي اجرايي كشور ابلاغ شده است و اين واحدها را ملزم به رعايت آنها كرده است به شرح زير است: 

-در طبخ غذا از روغن با اسيد چرب ترانس پائين تر از 10درصد ( ترجيحاً از روغن مايع يا نيمه جامد) استفاده شود،  در صورت تهيه غذا به روش سرخ كردن از روغن مخصوص سرخ كردني وبه مقدار کم استفاده شود و استفاده مکرر از روغن براي سرخ کردن ممنوع است.

- براي جلوگيري از به هدر رفتن ويتامين ها؛ در تهيه انواع خورش ها مانند قورمه سبزي خورش كدو و بادمجان مواد اوليه مورد استفاده مثل سبزي ، كدو و بادمجان با روغن كم و به مدت كوتاه تفت داده شوند، پوست و چربي مرغ قبل از طبخ جدا شده و غذاها بصورت كم چرب تهيه شود.

- استفاده از ماست پاستوريزه كم چرب در كنار غذا بصورت روزانه ضروري است.

- از نان هاي واجد بسته بندي سالم، داراي مجوز قانوني و ترجيحا" نان حجيم و نيمه حجيم استفاده شود.

 استفاده از انواع نوشابه هاي گازدار ممنوع است ودر عوض از نوشيدني هاي سالم مانندآب، دوغ پاستوريزه كم نمك بدون گاز استفاده شود.

-استفاده از سنگ نمك و نمك هاي تصفيه نشده ممنوع است،  نمك مصرفي  بايد تصفيه شده و حاوي يد باشد،  براي خيساندن برنج مي توان از نمک تصفيه شده فاقد يد استفاده نمود و نمک بايد در ظروف در بسته با پوشش رنگي غير قابل نفوذ در برابر نور نگهداري شود .لازم است در طبخ غذا از حداقل مقدار نمك استفاده شود و بر روي بسته هاي نمک خريداري شده بايد عنوان نمک خوراکي و درجه خلوص حداقل 2/99 درصد قيد شده باشد.

- حداقل هفته اي يك بار ماهي سالم با طبخ مناسب (بخارپز، داخل فر، كبابي) همراه با سبزي هاي تازه سرو شود.

– در برنامه غذايي ميوه و سبزي تازه گنجانده شود به عنوان مثال كاهو، كلم، گل کلم، گوجه فرنگي و فلفل سبز دلمه اي به صورت سالاد يا کنار غذا سرو شود، سبزي و صيفي پخته مانند هويج، چغندر، كدو، لوبيا سبز، قارچ، نخود فرنگي و ذرت در كنار غذا سرو شود، شستشو و گندزدايي سبزي هاي خام جهت سرو کنار غذا و تهيه سالاد (با رعايت مراحل سالم سازي سبزيجات) الزامي است.

- حداقل هفته اي يكبار پلو به صورت مخلوط با سبزي و صيفي مانند سبزي پلو و باقلا پلو سرو شود.

– براي تهيه سالاد به جاي سس مايونز از آبليمو، سركه، آبغوره، آب نارنج ، انواع ادويه و پودر سبزيجات خشك شده و روغن زيتون با بسته بندي داراي مجوز بهداشتي استفاده شود.

– در صورت توزيع ميان وعده از انواع ميان وعده هاي سالم از قبيل ميوه تازه، نان و پنير، شير و خرما و يا خشكبار بهداشتي استفاده شود.

برگرفته از سایت آموزش همگانی تغذیه سالم